قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ بۇيرىعى  №50

2016 جىلعى 21 قاڭتار, استانا قالاسى دۋالدى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ قاعيدالارىن بەكىتۋ تۋرالى «ءبىلىم تۋرالى» 2007 جىلعى 27 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 5-بابىنىڭ 46-12) تارماقشىسىنا سايكەس بۇيرامىن: 1. قوسا بەرىلىپ وتىرعان دۋالدى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ قاعيدالارى بەكىتىلسىن. 2. كاسىپتىك-تەحنيكالىق جانە ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىمدى جاڭعىرتۋ دەپارتامەنتى (قالەنوۆا د.ج) زاڭنامادا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن: 1) وسى بۇيرىقتىڭ قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەلۋىن; 2) وسى بۇيرىق مەملەكەتتىك تىركەلگەننەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن ىشىندە ونىڭ كوشىرمەسىن مەرزىمدى باسپا باسىلىمدارىندا جانە «ادىلەت» اقپاراتتىق- قۇقىقتىق جۇيەسىندە رەسمي جاريالاۋعا, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرىنىڭ ەتالوندىق باقىلاۋ بانكىندە ورنالاستىرۋ ءۇشىن «قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىنىڭ رەسپۋبليكالىق قۇقىقتىق اقپارات ورتالىعى» شارۋاشىلىق جۇرگىزۋ قۇقىعىنداعى رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك كاسىپورنىنا جولداۋدى; 3) وسى بۇيرىقتى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرسىندا ورنالاستىرۋدى; 4) وسى بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسى ادىلەت مينيسترلىگىندە مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەننەن كەيىن ون جۇمىس كۇنى ىشىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ زاڭ دەپارتامەنتىنە وسى تارماقتىڭ 1), 2) جانە 3) تارماقشالارىندا كوزدەلگەن ءىس-شارالاردىڭ ورىندالۋى تۋرالى مالىمەتتەردى ۇسىنۋدى قامتاماسىز ەتسىن. 3. وسى بۇيرىقتىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋ جەتەكشىلىك ەتەتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ۆيتسە-مينيسترىنە جۇكتەلسىن. 4. وسى بۇيرىق العاشقى رەسمي جاريالانعان كۇنىنەن كەيىن كۇنتىزبەلىك ون كۇن وتكەن سوڭ قولدانىسقا ەنگىزىلەدى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ا. ءسارىنجىپوۆ «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى 2016 جىلعى 2 اقپان __________________ «كەلىسىلدى» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى 2016 جىلعى 5 اقپان ___________________ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترىنىڭ 2016 جىلعى 21 قاڭتارداعى №50 بۇيرىعىمەن بەكىتىلگەن دۋالدى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ قاعيدالارى 1. جالپى ەرەجەلەر 1. وسى دۋالدى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ قاعيدالارى (بۇدان ءارى – قاعيدا) 2015 جىلعى 23 قاراشاداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسىنە, «ءبىلىم تۋرالى» 2007 جىلعى 27 شىلدەدەگى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ 5-بابىنىڭ 46-12) تارماقشاسىنا سايكەس ازىرلەندى جانە دۋالدى وقىتۋ نىسانىندا وقۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋ ءتارتىبىن ايقىندايدى. وسى قاعيدا مەنشىك نىسانىنا جانە ۆەدومستۆولىق باعىنىستىلىعىنا قاراماستان تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ ءبىلىم بەرەتىن باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن وقۋ ورىندارىنا, دۋالدى وقىتۋعا قاتىساتىن وقۋ ورتالىقتارىنا, ۇيىمدارىنا (كاسىپورىندارعا) تاراتىلادى. 2. وسى قاعيدادا مىناداي نەگىزگى ۇعىمدار پايدالانىلادى: 1) بىلىم بەرۋ باعدارلاماسى – وقىتۋدىڭ ماقساتىن, ناتيجەلەرى مەن مازمۇنىن, ءبىلىم بەرۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋدى جانە ولاردى ىسكە اسىرۋ تاسىلدەرى مەن ادىستەرىن, وقىتۋ ناتيجەلەرىن باعالاۋ ولشەمشارتتارىن قامتيتىن ءبىلىم بەرۋدىڭ نەگىزگى سيپاتتامالارىنىڭ ءبىرتۇتاس كەشەنى; 2) ءبىلىم الۋشى – تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىمنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنداعى ءبىلىم الۋشى ادام; 3) بىلىكتىلىك بەرۋ – ناقتى ماماندىق بويىنشا ءتيىستى كاسىپتىك قىزمەت ءتۇرىنىڭ شەڭبەرىندە جۇمىستى ورىنداۋ ءۇشىن قاجەتتى جەكە قابىلەتتىلىك, كاسىپتىك ءبىلىم, شەبەرلىك پەن داعدىلار جيىنتىعىن راستاۋ ءراسىمى; 4) دۋالدى وقىتۋ – كاسىپورىننىڭ, وقۋ ورنىنىڭ جانە ءبىلىم الۋشىنىڭ جاۋاپكەرشىلىكتەرى تەڭ بولعان كەزدە ءبىلىم بەرۋ ۇيىمىنداعى وقىتۋدى كاسىپورىندا ءبىلىم الۋشىلارعا جۇمىس ورىندارىن بەرە وتىرىپ جانە وتەماقى تولەمىن تولەي وتىرىپ وقىتۋ مەن پراكتيكانىڭ مىندەتتى كەزەڭدەرىمەن ۇشتاستىراتىن كادرلار دايارلاۋ نىسانى; 5) دۋالدى وقىتۋ تۋرالى شارت – ءبىلىم الۋشى, وندىرىستىك وقىتۋ مەن پراكتيكادان ءوتۋ ءۇشىن جۇمىس ورنىن ۇسىناتىن ۇيىم جانە وقۋ ورنى اراسىنداعى, وندىرىستىك پراكتيكادان ءوتۋ جاعدايلارى مەن پراكتيكانى ءوتۋ ءتارتىبىن رەگلامەنتتەيتىن جازباشا كەلىسىم; 6) ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان – ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى باسشىلىقتى جانە سالاارالىق ۇيلەستىرۋدى جۇزەگە اسىراتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ورتالىق اتقارۋشى ورگانى; 7) ەڭبەك فۋنكتسياسى – ەڭبەك پروتسەسىنىڭ ءبىر نەمەسە بىرنەشە مىندەتتەرىن شەشۋگە باعىتتتالعان ءوزارا بايلانىستى ءىس-قيمىل جيناعى; 8) جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان (اكىمدىك) – وبلىستىڭ, رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار قالانىڭ جانە استانانىڭ, اۋداننىڭ (وبلىستىق ماڭىزى بار قالانىڭ) اكىمى باسقاراتىن القالى اتقارۋشى ورگان, بىلىكتى جۇمىسشى كادرلاردى جانە دۋالدى وقىتۋ بويىنشا ورتا بۋىن ماماندارىن دايارلاۋدى ۇيىمداستىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى; 9) كاسىپتىك پراكتيكا – بولاشاق كاسىپتىك قىزمەتپەن بايلانىستى بەلگىلى ءبىر جۇمىس تۇرلەرىن ورىنداۋ پروتسەسىندە تەوريالىق بىلىمدەردى, داعدىلاردى بەكىتۋگە, پراكتيكالىق ماشىقتار مەن قۇزىرەتتەردى يەمدەنۋگە جانە دامىتۋعا باعىتتالعان وقۋ قىزمەتىنىڭ ءتۇرى; 10) كاسىپتىك باعدار – ءبىلىم الۋشىنىڭ كاسىپتىك قىزىعۋشىلىقتارىنا, جەكە قابىلەتتەرى مەن پسيحيكالىق-فيزيولوگيالىق ەرەكشەلىكتەرىنە سايكەس ءبىلىم بەرۋ جانە كاسىپتىك مۇمكىندىكتەر سالاسىندا, كاسىپ پەن وقيتىن ورنىن ەركىن جانە سانالى تاڭداۋ قۇقىقتارىن ىسكە اسىرۋىنا اقپاراتتار مەن كونسۋلتاتسيالىق كومەك بەرۋ; 11) كاسىپتىك دايارلىقتى باعالاۋ – تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىمنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى تۇلەگىنىڭ بىلىكتىلىك (قابىلەتى) دەڭگەيىنىڭ ءتيىستى كاسىپتىك قىزمەت ءتۇرى شەڭبەرىندە جۇمىستى ورىنداۋعا سايكەستىگى دارەجەسىن ايقىنداۋ; 12) وتەماقى تولەمدەرى – ەڭبەك قاتىناستارىندا تۇرمايتىن جۇمىسكەرلەردى نەمەسە باسقا دا ادامداردى كاسىبي دايارلاۋعا, قايتا دايارلاۋعا جانە ولپردىڭ بىلىكتىلىكتەرىن ارتتىرۋعا بايلانىستى اقشالاي تولەمدەر; 13) وقۋ ورنى – دۋالدى وقىتۋ نىسانىندا تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىمنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن ءبىلىم بەرۋ ۇيىمى; 14) وقۋ ورتالىعى – وندىرىستىك پراكتيكانى مىندەتتى ۇيىمداستىرۋمەن قوسا قوسىمشا ءبىلىم بەرۋدىڭ ءبىلىم بەرەتىن باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن مەنشىكتىڭ تاۋەلسىز نىسانى; 15) وقۋ جوسپارى – وقۋ پاندەرىنىڭ (ەڭبەك سىيىمدىلىعى), ساباقتاردىڭ (مودۋلدەردىڭ), پراكتيكالاردىڭ ءتىزىمىن, دايەكتىلىگىن, كولەمىن, ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيى مەن باقىلاۋ نىساندارىنا سايكەس ءبىلىم الۋشىلاردىڭ وقۋ قىزمەتىنىڭ وزگە دە وقۋ قىزمەتىنىڭ تۇرلەرىن رەگلامەنتتەيتىن قۇجات; 16) وندىرىستىك وقۋ – كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدىڭ قۇرامداس بولىگى جانە وقۋ-وندىرىستىك شەبەرحانالاردا, وقۋ شارۋاشىلىقتارى مەن وقۋ پوليگوندارىندا, سونداي-اق تىكەلەي وندىرىستەگى جانە ءتيىستى بەيىندەگى ۇيىمداردا جۇزەگە اسىرىلادى; 17) تالىمگەر – ءبىلىم الۋشىنى وندىرىستىك وقىتۋعا پراكتيكالىق كومەك كورسەتەتىن تەحنولوگيالىق ءوندىرىستى مەڭگەرگەن ۇيىمنىڭ (كاسىپورىننىڭ) بىلىكتى قىزمەتكەرى; 18) تىڭداۋشى – قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ نەمەسە دايارلىق ءبولىمىنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا وقۋ ورتالىقتارىندا وقيتىن ادام; 19) ۇيىم (كاسىپورىن) – وسى قاعيداعا سايكەس دۋالدى وقىتۋعا قاتىساتىن زاڭدى تۇلعا نەمەسە جەكە كاسىپكەر. 2. دۋالدى وقىتۋدىڭ قاتىسۋشىلارى 3. دۋالدى وقىتۋدىڭ قاتىسۋشىلارى: 1) مەنشىك نىسانىنا قاراماستان تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىمنىڭ ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىراتىن وقۋ ورىندارى; 2) مەنشىك نىسانىنا قاراماستان ۇيىمدار (كاسىپورىندار); 3) ءبىلىم الۋشى – ستۋدەنت (تاعىلىمداماشى), تىڭداۋشى. 3. دۋالدى وقىتۋدىڭ مىندەتتى كومپونەنتتەرى 4. دۋالدى وقىتۋدىڭ مىندەتتى كومپونەنتتەرى: 1) دۋالدى وقىتۋ تۋرالى شارت; 2) ۇيىممەن (كاسىپورىنمەن) كەلىسىلگەن دۋالدى وقىتۋدىڭ جۇمىس وقۋ جوسپارى; 3) وندىرىستىك وقىتۋدى جانە كاسىپتىك پراكتيكانى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جابدىقتالعان وقۋ, جۇمىس ورىندارى جانە/نەمەسە ۇيىمدارداعى (كاسىپورىندارداعى) كاسىپتىك وقۋ ورتالىعى; 4) ۇيىمداردا (كاسىپورىنداردا) وندىرىستىك وقىتۋدىڭ جانە كاسىپتىك پراكتيكانىڭ بىلىكتى تالىمگەرلەرى بولىپ تابىلادى. 4. دۋالدى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ جانە جۇرگىزۋ 5. دۋالدى وقىتۋ دۋالدى وقىتۋ تۋرالى شارتقا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 6. دۋالدى وقىتۋعا ارنالعان كونكۋرستىق ىرىكتەۋ ءبىلىم الۋشىلارمەن ۇيىم (كاسىپورىن) وتكىزەتىن اڭگىمەلەسۋ ناتيجەلەرى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. 7. دۋالدى وقىتۋ شەڭبەرىندە وقۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋ وقۋ ورنى بەكىتكەن جانە ۇيىممەن (كاسىپورىنمەن) كەلىسىلگەن وقۋ جوسپارلارىنا سايكەس جۇزەگە اسىرىلادى. 8. وقۋ ورنىنداعى وقۋ پروتسەسى تەوريالىق ساباقتاردى جانە وندىرىستىك وقۋدى, زەرتحانالىق-تاجىريبيەلىك جانە ەسەپ-ايىرىسۋ-گرافيكالىق ساباقتاردى, كاسىبي تاجىريبەنى, كۋرستىق جانە ديپلومدىق جوبالاۋدى وقۋ وندىرىستىك شەبەرحانالارىندا, وقۋ شارۋاشىلىقتارى مەن وقۋ پوليگوندارىندا, سونداي-اق تىكەلەي وندىرىستە جانە ءتيىستى بەيىندە وقىتۋدى قامتيدى. 9. وندىرىستىك وقىتۋ مەن كاسىپتىك پراكتيكانىڭ نىسانى, مازمۇنى جانە كولەمى ءتيىستى ماماندىق پەن بىلىكتىلىك بويىنشا قولدانىستاعى ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنىڭ نەگىزىندە ايقىندالادى. 10. دۋالدى وقىتۋدى قولدانۋمەن بىرگە تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك, ورتا بىلىمنەن كەيىنگى ءبىلىمنىڭ وقۋ جوسپارلارى مەن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى وقىتۋ ورىندارىنداعى تەوريالىق وقۋدى جانە ۇيىم (كاسىپورىن) بازاسىندا وندىرىستىك وقىتۋ مەن پراكتيكانىڭ كەمىندە 60 پايىزىن كوزدەيدى. 11. وندىرىستىك وقىتۋ تەوريالىق وقىتۋمەن سۇيەمەلدەنەدى, وندا وقۋ پروتسەسسىنىڭ كەستەسى ۇيىممەن (كاسىپورىنمەن) كەلىسىلەدى. 12. وندىرىستىك وقىتۋ مەن كاسىپتىك پراكتيكادان ءوتۋ كەزەڭىندە ءبىلىم الۋشىعا 2015 جىلعى 23 قاراشاداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسىنە سايكەس كاسىپورىننىڭ ەڭبەك ءتارتىبى قاعيداسى قولدانىلادى. 13. ءبىلىم الۋشى وندىرىستىك وقىتۋ مەن پراكتيكادان ءوتۋ ۋاقىتىندا ءبىلىم الۋشىنىڭ ەڭبەك وتىلىنە ەسەپتەلەتىن بەلگىلى ءبىر فۋنكتسيونالدىق مىندەتتەردى ورىندايدى جانە سول ۋاقىت ءۇشىن وتەماقى تولەمى جۇرگىزىلەدى. 14. ۇيىمنىڭ (كاسىپورىننىڭ) قالاۋىنا قاراي ءبىلىم الۋشىعا ايىنا «2014-2016 جىلدارعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تۋرالى» 2013 جىلعى 3 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا بەلگىلەنگەن ءتيىستى كەزەڭگە ءبىر جالاقىنىڭ ەڭ تومەن مولشەرىنەن كەم بولمايتىن مولشەردە وتەماقى بەلگىلەنەدى. 15. دۋالدى وقىتۋ شەڭبەرىندە ءبىلىم الۋشى ارالىق اتتەستاتتاۋدان وتەدى, (2,3-وقۋ كۋرسىنان كەيىن), قورىتىندىسىنا سايكەس وعان ناقتى ماماندىق بويىنشا كاسىبي بىلىكتىلىكتىڭ قول جەتكىزگەن دەڭگەيى (دارەجە, كلاسس, سانات) بەرىلەدى جانە «ءبىلىم تۋرالى مەملەكەتتىك ۇلگىدەگى قۇجاتتاردىڭ تۇرلەرى مەن نىساندارىن جانە ولاردى بەرۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» 2007 جىلعى 28 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن نىسان بويىنشا قۇجات (سەرتيفيكات) بەرىلەدى. 16. ارالىق اتتەستاتتاۋدى وقۋ ورنى وتكىزەدى, ول ءۇشىن دۋالدى وقىتۋدا قاتىساتىن ۇيىمداردان (كاسىپورىنداردان) (تالىمگەرلەردى اتتەستاتتاۋمەن بايلانىستى ەمەس) مامانداردى تارتا وتىرىپ ەمتيحان كوميسسياسى قۇرىلادى. 17. ءبىلىم الۋشى تولىق وقۋ كۋرسىن اياقتاعاننان كەيىن وقۋ ورىندا قورىتىندى اتتەستاتتاۋدان وتەدى, ونىڭ ىشىندە ۇيىمداردىڭ (كاسىپورىنداردىڭ) بازاسىن پايدالانىپ جانە كاسىپتىك دايارلىقتى باعالاۋدىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ءبىلىم الۋشىعا بىلىكتىلىك بەرىلەدى. 18. بىلىكتىلىك پراكتيكالىق جۇمىس كاسىپتىك دايارلىقتى باعالاۋ جانە بىلىكتىلىكتى بەرۋ كەزىندە ۇيىمداردىڭ (كاسىپورىنداردىڭ) بازالارىندا دا وتكىزىلەدى, قورىتىندىلارى بويىنشا ءبىلىم الۋشىعا, ناقتى ماماندىق بويىنشا بىلىكتىلىك (بىلىكتى جۇمىسشى جانە جانە/نەمەسە ورتا توبىنىڭ مامانى) بەرىلەدى جانە «ءبىلىم تۋرالى مەملەكەتتىك ۇلگىدەگى قۇجاتتاردىڭ تۇرلەرى مەن نىساندارىن جانە ولاردى بەرۋ ەرەجەسىن بەكىتۋ تۋرالى» 2007 جىلعى 28 جەلتوقسانداعى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەت قاۋلىسىمەن بەكىتىلگەن بەلگىلەنگەن ۇلگى بويىنشا قۇجات بەرىلەدى. 19. ءبىلىم الۋشى, قورىتىندى اتتەستاتتاۋدان تابىستى وتكەندە مەملەكەتتىك ۇلگىدەگى ديپلوم جانە كاسىپتىك دايارلىقتى باعالاۋ جانە بىلىكتىلىكتى بەرۋ سەرتيفيكاتى بەرىلەدى. 5. دۋالدى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ پروتسەسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ فۋنكتسيالارى 20. ءبىلىم بەرۋ سالاسىنداعى ۋاكىلەتتى ورگان دۋالدى وقىتۋ بويىنشا وقۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كونسۋلتاتيۆتى كومەك كورسەتەدى, دۋالدى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ مونيتورينگىن جانە دۋالدى وقىتۋ شەڭبەرىندە باسقا دا قۇزىرەتتەدى جۇزەگە اسىرادى. 21. «اتامەكەن» قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى دۋالدى وقىتۋ تۋرالى ۇشجاقتى شارتتاردى بەكىتۋگە جاردەمدەسەدى, وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتالاردىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرەدى, دۋالدى وقىتۋ شەڭبەرىندە باسقا دا قۇزىرەتتەردى ورىندايدى. 22. وقۋ ورنى: 1) وقۋ پروتسەسىنە قاجەتتى جاعدايلار تۋعىزادى; 2) ۇيىمدارمەن (كاسىپورىندارمەن) دۋالدى وقىتۋ بويىنشا ءبىلىم الۋشىلاردى دايىنداۋ ءۇشىن وقۋ جوسپارلارىن جانە باعدارلامالاردى كەلىسەدى; 3) ۇيىمداردىڭ (كاسىپورىنداردىڭ) تالاپتارىن ەسكەرە وتىرىپ, دۋالدى وقىتۋ بويىنشا ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى; 4) ۇيىمداردا (كاسىپورىنداردا) ءبىلىم الۋشىلاردىڭ پراكتيكادان وتۋىنە باقىلاۋ جۇرگىزەدى; 5) وقۋ ورنىندا ارالىق جانە قورىتىندى اتتەستاتتاۋدى وقۋ ورىندارىندا وتكىزەدى جانە بىلىكتىلىكتى تاعايىنداۋ مەن كاسىبي دايىندىق دەڭگەيىن باعالاۋعا قاتىسادى; 6) ۇيىممەن (كاسىپورىنمەن) كەلىسىم بويىنشا ۇيىمعا (كاسىپورىنعا) ينجەنەر-پەداگوگ جۇمىسكەرلەردى تاعىلىمدامادان وتۋگە جىبەرەدى; 7) دۋالدى وقىتۋ بويىنشا ءبىلىم العان جانە ءوز بىلىكتىلىگىن راستاعان تۇلەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا كومەك كورسەتەدى. 23. ۇيىم (كاسىپورىن): 1) دۋالدى وقىتۋ ءۇشىن بولىنەتىن وقۋشى, جۇمىس ورىندارىنىڭ سانىن انىقتايدى; 2) وقۋ پروتسەسىنە تۇزەتۋ بويىنشا ۇسىنىمداردى ەنگىزۋ ماقساتىندا وقۋ ورنىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىمەن تانىسادى; 3) وقۋ ورنىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋعا جاردەمدەسەدى; 4) دۋالدى وقىتۋ شەڭبەرىندە كاسىپورىنداردا جۇمىس, وقۋشى ورىندارى تۋرالى وڭىرلىك پالاتاعا وتىنىمدەر بەرەدى; 5) وقۋ ورىندارىنىڭ جۇمىس وقۋ جوسپارلارى مەن ءبىلىم بەرەتىن وقۋ باعدارلامالارىن سونداي-اق وقۋ-ادىستەمەلىك كەشەندەرىن ازىرلەۋگە قاتىسادى; 6) ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىنا سايكەس كاسىپورىندا وندىرىستىك وقىتۋ مەن كاسىپتىك پراكتيكانى وتكىزۋدى ۇيىمداستىرۋدى كەلىسىمگە سايكەس قامتاماسىز ەتەدى; 7) ءبىلىم الۋشىنى ۇيىمنىڭ (كاسىپورىننىڭ) نۇسقاۋلىقتارىنا, وقۋ ءۇشىن قاجەتتى قۇرالدارعا سايكەس جەكە قورعانىس زاتتارىمەن قامتاماسىز ەتەدى; 8) تەحنيكالىق قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا سايكەس جابدىقتالعان وقۋشى, جۇمىس ورىندارىن ۇسىنادى; 9) ءبىلىم الۋشىلاردىڭ وندىرىستىك وقۋ مەن كاسىپتىك پراكتيكادان تولىق ءوتۋ كەزەڭىنە تالىمگەردى بەكىتەدى; 10) اتالعان سالانى رەتتەيتىن جۇمىس شارتتارىمەن, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرمەن, قاۋىپسىزدىك جانە ەڭبەكتى قورعاۋ تالاپتارىمەن تانىستىرادى; 11) ەڭبەكتى قورعاۋ, تەحنيكا قاۋىپسىزدىگى بويىنشا زاڭنامادا جانە ۇيىمدا (كاسىپورىندا) جەرگىلىكتى قۇجاتتار دا كوزدەلگەن بارلىق نۇسقامالىقتاردىڭ تۇرلەرىن جۇرگىزەدى; 12) ءبىلىم الۋشىنىڭ ارالىق جانە قورىتىندى اتتەستاتتاۋعا قاتىسادى; 13) ءوز ۇيعارىمى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك كودەكسىنە جانە دۋالدى وقىتۋ تۋرالى شارتتىڭ تالاپتارىنا سايكەس ءبىلىم الۋشىلاردى ەڭبەككە وتەماقى تولەمدەرىمەن قامتاماسىز ەتەدى; 14) دۋالدى جۇيە بويىنشا ءبىلىم العان جانە ءوز بىلىكتىلىگىن راستاعان بىتىرۋشىلەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋعا جاردەم كورسەتەدى. 24. ءبىلىم الۋشى: 1) اتالعان سالانى رەتتەيتىن جۇمىس شارتتارىمەن, نورماتيۆتىك قۇقىقتىق اكتىلەرمەن, قاۋىپسىزدىك جانە ەڭبەكتى قورعاۋ تالاپتارىمەن تانىسادى; 2) وقۋ جانە وندىرىستىك ءتارتىپتى, ىشكى ەڭبەك ءتارتىبى قاعيدالارىن, ەڭبەكتى قورعاۋ جانە قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسى بويىنشا تالاپتاردى ساقتايدى; 3) وقۋ جوسپارىمەن بەلگىلەنگەن كولەمدە تولىق وقۋ كۋرسىنان وتەدى; 4) وندىرىستىك وقىتۋ مەن كاسىپتىك پراكتيكادان ءوتۋ تۋرالى كۇندەلىك جۇرگىزۋدى, جاسالعان جۇمىس تۋرالى تالىمگەرگە ەسەپ ۇسىنادى; 5) ارالىق اتتەستاۋدان جانە دۋالدى وقىتۋ اياقتالعاننان كەيىن قورىتىندى اتەستاتتاۋدان وتەدى. 25. دۋالدى وقىتۋ سالاسىنداعى جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگان: 1) دۋالدى وقىتۋ بويىنشا بىلىكتى جۇمىسشى كادارلار مەن ورتا بۋىن ماماندارىن دايارلاۋدى ۇيىمداستىرۋدى قامتاماسىز ەتەدى; 2) وڭىردە دۋالدى وقىتۋدى ۇيىمداستىرۋ مونيتورينگىن جۇزەگە اسىرادى; 3) دۋالدى وقىتۋ نىسانىندا وقۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كونسۋلتاتسيالىق كومەك كورسەتەدى; 4) وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتالارىمەن بىرلەسىپ دۋالدى وقىتۋعا ۇيىمدار (كاسىپورىندار) مەن وقۋ ورىندارىن تارتۋ جونىندەگى جۇمىستى جۇرگىزەدى; 5) وڭىرلىك پالاتامەن بىرلەسىپ دۋالدى وقىتۋ تۋرالى شارتتار جاساۋعا جاردەم كورسەتەدى; 6) دۋالدى وقىتۋ بويىنشا ءبىلىم العان بىتىرۋشىلەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جونىندە مونيتورينگ جۇرگىزەدى جانە جاردەمدەسەدى; 7) دۋالدى وقىتۋ شەڭبەرىندە وزگە دە وكىلەتتىكتەردى جۇزەگە اسىرادى. 26. وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتاسى: 1) دۋالدى وقىتۋعا قاتىسۋعا بويىنشا, كاسىپورىندا وقۋشى, جۇمىس ورىندارىن ۇسىنۋعا نيەت بىلدىرگەن ۇيىمدار (كاسىپورىندار) تاراپتارىنان وتىنىمدەر قابىلدايدى; 2) ۇيىمداردىڭ (كاسىپورىنداردىڭ) وتىنىشتەرى بويىنشا وقۋ ورىندارىن وقۋشى, جۇمىس ورىندارىن قۇرۋعا جاردەمدەسەدى; 3) دۋالدى وقىتۋ تۋرالى شارت جاساۋعا جاردەم كورسەتەدى; 4) دۋالدى وقىتۋ تۋرالى شارتتاردى تىركەيدى جانە ءتىزىلىمىن جۇرگىزەدى; 5) دۋالدى وقىتۋ نىسانىندا وقۋ پروتسەسىن ۇيىمداستىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كونسۋلتاتيۆتىك كومەك كورسەتەدى; 6) ۇيىمداردا (كاسىپورىنداردا) تالىمگەرلەردى بەكىتۋدىڭ مونيتورينگىن قامتاماسىز ەتۋ جانە تالىمگەرلەردى وقىتۋعا جاردەم كورسەتەدى; 7) دۋالدى وقىتۋدى وقىعان بىتىرۋشىلەرگە بىلىكتىلىكتى تاعايىنداۋ مەن بىلىكتىلىكتى بەرۋدى وتكىزۋگە جاردەمدەسەدى; 8) كاسىپتىك دايارلىقتى باعالاۋدى جانە تۇلەكتەرگە بىلىكتىلىكتى بەرۋدى ۇيىمداستىرۋدا كاسىپورىندار وكىلدەرىنىڭ جانە جۇمىس بەرۋشىلەر قاۋىمداستىعى قاتارىنان تاعايىندالاتىن بىلىكتىلىك كوميسسياسىنىڭ توراعاسى مەن قۇرامىن كەلىسەدى; 9) دۋالدى وقىتۋ سالاسىنداعى وزگە دە وكىلەتتىكتى جۇزەگە اسىرادى. 27. تالىمگەر: 1) تىكەلەي باسشىنىڭ كەلىسىمىمەن ءبىلىم الۋشىنى قوسىمشا ءبىلىم الۋ ءۇشىن ۇيىمنىڭ (كاسىپورىننىڭ) باسقا ماماندارىن تارتادى; 2) ءبىلىم الۋشىدان وندىرىستىك قىزمەتكە بايلانىستى ماسەلەلەر بويىنشا نۇسقاۋلاردىڭ ورىندالۋىن تالاپ ەتەدى; 3) ءوزىنىڭ قامقورلىعىنداعى وقۋشىنىڭ قولايلى ەڭبەك قىزمەتى ءۇشىن جاعدايلار جاساۋ تۋرالى باسشىلىق الدىندا ءوتىنىش جاسايدى; 4) ءبىلىم الۋشىدان اۋىزشا جانە جازباشا نىساندا جۇمىس ەسەپتەرىن تالاپ ەتەدى; 5) ءبىلىم الۋشىعا جۇمىسشى رازريادىن بەرۋ جانە ونىڭ كاسىبي مىنەزدەمەسىن تالقىلاۋعا قاتىسۋ تۋرالى ۇسىنىس ەنگىزەدى; 6) ءبىلىم الۋشىنىڭ قىزمەتتىك, قوعامدىق قىزمەتىنە بايلانىستى ماسەلەلەردى تالقىلاۋعا قاتىسۋعا, ۇيىمنىڭ (كاسىپورىننىڭ) ونى كوتەرمەلەۋ, تارتىپتىك جازالاۋ شارالارىن قولدانۋ تۋرالى تىكەلەي باسشىعا ۇسىنىس جاسايدى; 7) ءبىلىم الۋشىعا وندىرىستىك قىزمەتپەن, كورپوراتيۆتىك مادەنيەتپەن تانىسۋعا جانە كەيىننەن كاسىبي دامۋىنا, جۇمىس ورنىندا كاسىبي قىزمەتتى بەكىتۋگە جاردەمدەسەدى; 8) ءبىلىم الۋشىنى پراكتيكالىق تاسىلدەرگە جانە لاۋازىمدىق مىندەتتەر مەن تاپسىرمالاردى ساپالى ورىنداۋ ادىستەرىنە وقىتادى; 9) ۇيىممەن (كاسىپورىنمەن) كەلىسىلگەن جۇمىس وقۋ جوسپارىنا سايكەس ءبىلىم الۋشىنى وقىتۋدى جۇزەگە اسىرادى; 10) ءبىلىم الۋشىعا بەرىلگەن تاپسىرمالاردىڭ ورىندالۋىنا باقىلايدى; 11) ءبىلىم الۋشى جىبەرگەن قاتەلىكتەردى انىقتاۋعا جانە بىرلەسىپ جويۋعا, بار كەمشىلىكتەردى جەڭۋگە كومەك كورسەتەدى; 12) ءبىلىم الۋشىنىڭ بويىندا ءوزىنىڭ كاسىبي مىندەتتەرىن ورىنداۋعا جاۋاپتى قاراۋعا, سونداي-اق جۇمىستاعى ارىپتەستەرىنە دۇرىس قارىم-قاتىناستى قالىپتاستىرادى; 13) ءبىلىم الۋشىلاردى ەڭبەك ەتۋشىلەرگە, ولاردىڭ ەڭبەگىنە جانە ەڭبەك ناتيجەلەرىنە, سونىمەن قاتار جەكە ەڭبەككە دەگەن جاۋاپتى قاتىناستى قۇرمەتتەۋگە تاربيەلەيدى; 14) ءبىلىم الۋشىعا پىكىر جازادى. 28. جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار, وڭىرلىك كاسىپكەرلەر پالاتالارى, وقۋ ورىندارى, ۇيىمدار (كاسىپورىندار) دۋالدى وقىتۋعا تارتۋ بويىنشا ورتا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمداردىڭ وقۋشىلارىن, جۇمىسسىز جانە تابىسى تومەن, ءوزىن-ءوزى جۇمىسپەن قامتيتىن حالىق توبىمەن جۇيەلى تۇردە كاسىپتىك باعدار جۇرگىزەدى. بۇيرىق قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ادىلەت مينيسترلىگىندە 2016 جىلعى 9 ناۋرىزدا نورماتيۆتىك قۇقىقتىق كەسىمدەردى مەملەكەتتىك تىركەۋدىڭ تىزىلىمىنە №13422 بولىپ ەنگىزىلدى.